Achterban ZZP Nederland geeft richting voor het nieuwe regeerakkoord

Zelfstandigen
stichting ZZP Nederland

Stichting ZZP Nederland gaat input leveren voor het regeerakkoord. Om zo goed mogelijk de stem van de abonnees te vertegenwoordigen is in juni 2021 een enquête onder de achterban gehouden. In de enquête zijn vragen gesteld over belangrijke onderwerpen zoals kenmerken van ondernemerschap, de sociale zekerheidsaspecten daarvan, welke fiscale faciliteiten voor ondernemers noodzakelijk zijn en hoe de onderhandelingspositie van ondernemers beter geborgd kan worden. 

De uitkomsten van het onderzoek, die hieronder staan verwoord, worden door Stichting ZZP Nederland meegenomen voor de input die we via onze koepelvereniging VZN zullen leveren voor het toekomstige regeerakkoord.

De respondenten
De enquête is ingevuld door 2406 respondenten waarvan 85% aangeeft fulltime ondernemer te zijn. 20% gaf aan onder de €20.000,- bruto inkomen te zitten in 2020, terwijl 19% een bruto-inkomen van meer dan € 100.000,- had. De meeste respondenten werken in de dienstverlening (19%), ICT (16%), techniek/productie/bouw (13% en in gezondheidszorg/welzijn (12%). Hierbij dient opgemerkt dat dit zelfstandigen betreft, die zowel rechtstreeks diensten verlenen aan consumenten alsook opdrachten uitvoeren voor bedrijven en instellingen.

Kenmerken zelfstandig ondernemerschap

Op de vraag welke onderdelen zeker deel uitmaken van de kenmerken van zelfstandig ondernemerschap vind 91% het inkomen verwerven op onafhankelijke wijze (heel) belangrijk. De eigen verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid voor eigen resultaten werd met 93% nog belangrijker gevonden als kenmerk. Die eigen verantwoordelijkheid maakt het tevens noodzakelijk om zelf een financiële buffer aan te leggen om toekomstige bedrijfs- en inkomensrisico’s  te kunnen afdekken. Dat is voor 82% tevens een heel belangrijk kenmerk van ondernemerschap.

Stichting ZZP Nederland geeft daarom hoge prioriteit aan buffervorming. Wij vinden, dat het Kabinet buffervorming fiscaal moet stimuleren, zodat zelfstandigen bij calamiteiten minder vaak zijn aangewezen op overheidssteun.

Sociale zekerheid
Op de vraag wanneer een collectieve basisvoorziening arbeidsongeschiktheid voor de respondenten een optie is werd door bijna 77% benoemd; als de premie betaalbaar is. 55% vindt het ook belangrijk dat de regeling gelijk is voor alle werkenden en 54% vindt dat er volledige acceptatie moet zijn. Er zijn ook bezwaren. Volgens sommige respondenten moet er geen enkele verplichting zijn binnen het ondernemerschap en moet er altijd een opt-out in de regeling zijn, bijvoorbeeld als er al een arbeidsongeschiktheidsverzekering is afgesloten, de verdiensten als ondernemer slechts bijverdiensten zijn of als er aantoonbaar een grote financiële buffer aanwezig is.

Wij merken hierbij op, dat een door de overheid ingestelde basisvoorziening als een soort volksverzekering voor alle werkenden zal moeten gelden om het betaalbaar te houden en acceptatie te kunnen garanderen. Zelfstandige ondernemers kunnen dan naar eigen inzicht al dan niet bijverzekeren in de markt. Dat past bij het ondernemerschap.

Als er een basisvoorziening arbeidsongeschiktheid komt dan vindt 69% van de respondenten dat de uitvoering ervan moet gebeuren via een publiekelijk instituut (liefst niet UWV). 17% vindt dat uitvoering door private partijen moet gebeuren.

​​​​​​​Fiscale stimulering zelfstandig ondernemerschap

88% van de respondenten vindt het een goed idee om de kosten die een zelfstandig ondernemer maakt voor buffervorming, bedrijfsrisico's, scholing etc. fiscaal te faciliteren. Zolang het makkelijk uitvoerbaar is en ingericht op een manier die misbruik onmogelijk maakt.

Het gaat hier om de opbouw van een reservevermogen, waarvan het doel is gericht op het levensvatbaar houden van de eigen onderneming.

Sparen voor later
57% geeft aan vermogen op te bouwen voor later. 31% van deze groep maakt gebruik van een lijfrente product of belegt zelf. Een iets kleiner deel (30%) zet geld op een spaarrekening, 23% lost af of de hypotheek of belegt in vastgoed en anderen hebben aanspraken in een pensioenfonds vanuit een eerdere loondienstbetrekking of waarde in de onderneming zitten.

23% geeft aan als zelfstandig ondernemer helemaal niet te sparen voor later. Hier zit ook de groep in die bijvoorbeeld al heeft gespaard via pensioen in loondienst of de hypotheek aflost etc.  

Voor de risico’s op ziekte, arbeidsongeschiktheid en overlijden hebben de respondenten meerdere oplossingen. Zo wordt er: geld opzij gelegd als buffer (28,6%), heeft 19,2% een overlijdensrisicoverzekering en 15,2% een AOV. 1 op de 8 respondenten (12,6%) kan/zegt te kunnen terugvallen op de partner. Ook neemt 8,5% deel aan Brand New Day, ZZP Pensioen of Bright en nog eens 6,8% aan een broodfonds/schenkkring.

Van de respondenten zegt 44% precies te weten hoe ze er financieel voorstaan. Daarnaast heeft nog eens 44% wel algemeen zicht, maar niet in detail en geeft 9% aan geen enkel zicht te hebben op de eigen financiële situatie.

 

Tariefsbepaling

59% van de respondenten vraagt en krijgt een marktconform tarief. 29% moet voor hun tarief onderhandelen, terwijl een kleine 12% genoegen moet nemen met het tarief dat door de opdrachtgevers wordt bepaald. 7 op de 10 respondenten vindt dat ze voldoende onderhandelingspositie hebben aangaande hun tarief. 18% vindt dat ze te weinig positie hebben. 12% geeft aan dat hun onderhandelingspositie verschilt per opdrachtgever/bureau/bemiddelaar, of dat de tarieven vastliggen of door de overheid zijn bepaald.

De winstmarge die wordt behaald is voor 73,5% voldoende om het bedrijf draaiende te houden en een buffer aan te leggen. Meer dan een kwart van de respondenten (26,5%) geeft aan van het bedrijf te kunnen leven, maar geen reserves op te bouwen.

De respondenten zijn over het algemeen tegen elke vorm van bemoeienis door overheden en/of cao’s, maar geven daar tevens bij aan dat als dit nodig is om misstanden aan de basis van de arbeidsmarkt oplost, ze er mee kunnen leven. De achterban van stichting ZZP Nederland heeft echter eerder duidelijk aangegeven geen cao-afspraken over ondernemers te zullen accepteren.

Duiding stichting ZZP Nederland

De uitkomsten van het onderzoek komen vrijwel overeen met de eerder door stichting ZZP Nederland, samen met het samenwerkingsverband VZN, opgestelde Manifest (pdf) "Naar een volwaardige rechtspositie voor zelfstandigen, in een toekomstbestendige arbeidsmarkt”.

Het feit dat meer dan een kwart van de respondenten zegt geen buffer op te kunnen bouwen is een belangrijke reden om de mogelijkheden tot buffervorming fiscaal aantrekkelijker te maken.

Wij nemen de standpunten van de achterban uiteraard zeer ter harte. Waar nodig kunnen we, met behulp van de uitkomsten van de enquête, ons Manifest aanvullen om vervolgens onze input voor het regeerakkoord in te dienen.

Deel deze pagina: